ΣΤΙΓΜΑΤΑ

Αν έπρεπε να χαρακτηρίσουμε τον Νίκο Ζήβα, με τρεις μόνο λέξεις αυτές είναι: Σπουδαίος - Πολύτιμος - Γενναιόδωρος. Οι ιδιότητες αυτές, ευτυχώς ενυπάρχουν σε πολλούς άλλους, όμως ο Νίκος τις συγκέντρωνε, κάθε μια σε σπάνιο μέγεθος, και όλες μαζί σε παραδειγματικό εναρμονισμό.
Σπουδαίος καλλιτέχνης. Τούτο αναγνωρίζεται στο σπάνιο θεματικό εύρος του έργου του, στο πλήθος των τεχνικών, στην ποιότητα της εκτέλεσης, στην εκλογή των υλικών, στην αισθητική αρτιότητα κάθε έργου, στην αισθητική ενότητα κάθε σειράς, στην αξία των θεμάτων, τη λειτουργικότητα των νοημάτων, τη διακριτική προβολή των ιδεών, το μέγεθος της έμπνευσης.
Σπουδαίος στοχαστής. Στις μέρες μας τα καλλιτεχνικά προϊόντα συνοδεύονται ενίοτε με κείμενα των δημιουργών τους. Όμως σε ελάχιστες περιπτώσεις τα κείμενα αυτά είναι τόσο εύστοχα και καλογραμμένα όπως εκείνα του Ζήβα, στα οποία ο καλλιτεχνικός σχολιασμός, αν υπάρχει, είναι σύντομος, ώστε το κύριο μέρος να καλύπτει ένα πολύ ευρύτερο πεδίο στοχασμού, όχι μόνον καλλιτεχνικού, αλλά πολύ περισσότερο κοινωνικού και πολιτικού. … «…Η ελευθερία είχε πάντα αλμυρή γεύση…» είναι μια φράση για τους κοινωνικούς αγώνες των αλατωρύχων, που ακόμη θυμάμαι από το κείμενο του Νίκου μας για την έκθεση «Ο Χορός του Αλατιού» πριν από 6 χρόνια. Με καθαρά, έστω και αυστηρά φιλολογικά κριτήρια, τα κείμενα του Ζήβα είναι σπουδαία για την περιεκτικότητα, τη σαφήνεια, τη συντομία και το ύφος. Αβίαστα προδίδουν υψηλού επιπέδου κατάκτηση της γλώσσας και της καλής γραφής, ενώ το περιεχόμενό τους υποδηλώνει την ευρυμάθεια και κυρίως την ευαισθησία του Ζήβα σε οικουμενικής βαρύτητας ζητήματα ελευθερίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Η αναγνωριζόμενη στη δημιουργικότητα και τον στοχασμό του Ζήβα ευφυία, δεδομένου του σπάνιου χαρακτήρα του, ήταν φυσικό να εκδηλώνεται και μέσα από ένα υψηλής ποιότητας χιούμορ, το οποίο πλούτιζε την πνευματική εμπειρία της συναναστροφής και χάριζε αλησμόνητες στιγμές ιλαρότητας και ευθυμίας. Ταυτοχρόνως, η ίδια ευφυία, συνδυασμένη με ένα αυστηρό αίσθημα ευθύνης, θεμελίωνε την απαιτούμενη από ορισμένες περιστάσεις σοβαρότητα. Όλα αυτά, εκείνα που ακολουθούν και μαζί τα λόγια των οικείων του «…ένας σπουδαίος σύζυγος, αδερφός και θείος που μας έκανε όλους καλύτερους ανθρώπους με το παράδειγμά του και το χαμόγελό του…» ― συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα ενός σπουδαίου ανθρώπου.

Πολύτιμος: Ο Ζήβας εννοούσε όσο ελάχιστοι την ατομική δράση ως ταυτοχρόνως προσωπική υπόθεση δημιουργίας και ως ανιδιοτελή συνιστώσα σε μια κοινή πορεία πολλών άλλων ομοτέχνων και συμπολιτών. Έτσι με καλά σχεδιασμένες ενέργειες και εργασίες από το 2010 έως το 2013 διαμόρφωσε τους χώρους, εσωτερικούς και εξωτερικούς της Zivasart gallery, με κύριο σκοπό την ικανοποίηση της πάντοτε έντονης ανάγκης καλλιτεχνών και κοινού για περισσότερες ευκαιρίες παρουσίασης, γνωριμίας και συζήτησης της εικαστικής δημιουργίας. Το αποτέλεσμα δικαίωσε τις προθέσεις του: περίπου τριάντα εκθέσεις, με αρκετές χιλιάδες επισκέψεις. Το πρόγραμμα περιελάμβανε πάντοτε ζωντανή μουσική παράσταση από επαγγελματίες μουσικούς, άφθονο έντυπο υλικό και κανονικές εκδόσεις βιβλίων-καταλόγων και μέσω αυτών τη διατήρηση του ιστορικού αποτυπώματος κάθε δράσης. Με αυτά τα δεδομένα ο Νίκος Ζήβας ήταν πολύτιμος για όλους όσοι πέρασαν από τον εκθεσιακό χώρο του ως επσκέπτες και κυρίως ως δημιουργοί των εκθεμάτων.

Γενναιόδωρος: Παρά το μέγεθος της προσωπικής του συμβολής σε καθετί που γινόταν, όπου συμμετείχε, συστηματικά άφηνε περισσότερο χώρο για την προβολή και αναγνώριση της συμβολής των άλλων. Η σπάνια αυτή γενναιοδωρία δεν περιοριζόταν στην περιοχή της αναγνώρισης και της ηθικής ανταμοιβής, αλλά, ακόμη περισσότερο, απλωνόταν αθορύβως και αφανώς στον χώρο των υλικών και χρηματικών δαπανών. Εκτός των συλλεκτικών αντικειμένων που πλέον των έργων του εγκαρδίως δώριζε, δαπανούσε προθύμως χρήματα για παράπλευρες καθημερινότητες και σπανίως υποχωρούσε στην επίμονη πίεση κάποιων που επιθυμούσαν να πληρώσουν αντ’ αυτού. Γενναιόδωρος λοιπόν με τα αισθήματα, με τα υλικά και με τη μοιρασιά της φιλοδοξίας και των επαίνων.
Με το πάντοτε ευχάριστο παράστημα, το αλησμόνητα εκφραστικό πρόσωπο, την φυσικότατη έκφραση πλούσιων αισθημάτων, το χαμόγελο και τις πράξεις που δεν χωρούν στη συντομία του παρόντος, ήταν παράδειγμα του αρχαίου ιδανικού ως  Καλὸς κἀγαθός.
Σπουδαίος, πολύτιμος, γενναιόδωρος. Έτσι θα τον θυμόμαστε πάντοτε με αισθήματα θαυμασμού και ευγνωμοσύνης.

Γρυ από γροιλανδικά δεν γνωρίζαμε. Ούτε μια συλλαβή δεν γρυλίζαμε. Έπειτα όμως άρχισαν τα εντατικά φροντιστήρια. Έτσι γίνεται πάντοτε. Προηγείται η κατοχή. Έπονται τα όσα κατέχεις. Τον κανόνα επαλήθευσε η άνοδος της γροιλανδικής αυτοκρατορίας. Είναι άλλη ιστορία η πτώση. Η ιστορία συμπίπτει με ό,τι ιστορείται.
Οι σύμμαχοι ακολούθησαν όσα προέβλεπαν οι βορειοατλαντικές συνθήκες. Υπήρξε συμπαράσταση προς τα θύματα επίθεσης, που ήταν μέλη. Καθώς όμως επρόκειτο για ενδοσυμμαχική σύγκρουση, το αποτέλεσμα ήταν οι μισές δυνάμεις κάθε χώρας να διατεθούν υπέρ των αμυνομένων και οι άλλες μισές υπέρ των αντιπάλων τους. Η διάκριση μεταξύ άμυνας και επίθεσης δεν είναι αρκετά σαφής άλλωστε. Η διαίρεση των δυνάμεων διασφάλισε την εκατέρωθεν καταστροφή, που οδηγεί στην ανακωχή.
Μετά τον ευρω-αμερικανικό πόλεμο και την προσάρτηση της Ρωσίας από την Κίνα, που μετέφερε την πρωτεύουσά της στην Ταϊβάν, η στροφή προς τον Ειρηνικό είχε ολοκληρωθεί. Θερμό παρέμενε το ενδιαφέρον για τον αρκτικό κύκλο. Οι πάγοι συνέχιζαν να λιώνουν στην Αρκουδική. Η Γροιλανδία είναι το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο, εξαιρώντας την Αυστραλία, όπου σε καταφύγια και φυλακές όλοι είχαν περιοριστεί, όπως οι πρόγονοί τους. Το ρύζι σάπιζε στην Ασία. Μετανάστες από όλες τις ηπείρους επέστρεφαν στην Αφρική.
Προς την πολυπολικότητα από μονοπολικό προσανατολιζόταν το σύστημα διεθνών σχέσεων. Βορειοπολικό όμως κατέληξε, καθώς η υπερθέρμανση, που διέλυε τα παγόβουνα στον βορρά, αναχαρτογράφησε τη ναυσιπλοΐα και τις αλυσίδες προμήθειας ορυκτών. Σπανιογεωργοί αφοσιώθηκαν σε σπάνιες γαίες. Τα νταμάρια μπορούσαν να διατεθούν για παραστάσεις, όπου πρωτοστατούσαν Drama Queens, Βασίλισσες από τη Δράμα δηλαδή. Επιβεβαίωση της γροιλανδικής κυριαρχίας αποτελούσε η ανακήρυξη σε ευεργέτες όσων είχαν αποκηρύξει την κλιματική αλλαγή, συγκαλύπτοντας παγοσπαστικές επιδιώξεις.
Στις εχθροπραξίες είχαν αριστεύσει κομάντο, που κάλυπταν τα πρόσωπά τους με σκιές Εστέ Λόντερ. Η επιλογή υπενθύμιζε ότι το αρχικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία του Αμερικανού προέδρου είχε προκαλέσει το 2018 δισεκατομμυριούχος πρώην συμφοιτητής του και κληρονόμος επώνυμης αυτοκρατορίας καλλυντικών, ο οποίος έκανε επενδύσεις στο νησί, όπως και σε εξορυκτικές δραστηριότητες στην Ουκρανία.

Βαπτιστήρια
Για λόγους μάρκετινγκ Groenland (Γροιλανδία), δηλαδή Πράσινη Γη, ονόμασε ο Ερρίκος ο Ερυθρός το νησί, που άλλοι Βίκινγκ είχαν νωρίτερα ανακαλύψει, σύμφωνα με ισλανδική αφήγηση. Αυτό θα ενθάρρυνε εποίκους να πάνε, αν ο τόπος είχε ένα καλό όνομα, αναφέρει παραπομπή στην εν λόγω σάγκα. Για τρία χρόνια εξερεύνησε το νησί, ενώ για δολοφονίες είχε εξοριστεί από την Ισλανδία, όπου βρέθηκε μικρός όταν ο πατέρας του, Θόρβαλντ, λόγω ανθρωποκτονιών είχε εκτοπιστεί από τη Νορβηγία. Έπειτα ηγήθηκε αποικισμού της Γροιλανδίας, πριν εκπνεύσει σε επιδημία. Γιος του Έρικ ήταν ο Λέιφ, που βρέθηκε στην Αμερική πέντε αιώνες πριν από τον Κολόμβο.
Σχετικά με την πρασινάδα κάποιοι προσθέτουν ότι ίσως τότε υπήρχε περισσότερη βλάστηση στα πιο κατοικημένα νοτιοδυτικά παράλια. Πενήντα επτά χιλιάδες ήταν όλοι οι κάτοικοι το 2025. Στη μεγάλη πλειοψηφία τους είναι Ινουίτ, όπως στον αρκτικό Καναδά, που θεωρούν προσβολή να αποκαλούνται Εσκιμώοι, δηλαδή άτομα που τρώνε ωμό κρέας. Κανείς δεν αναγνωρίζει πόσο καλό κάνει η αλητεία, αλλά στη γλώσσα τους Χώρα των Καλααλίτ (Kalaallit Nunaat) ονομάζεται η Γροιλανδία.
Πράσινος στα αγγλικά σημαίνει επίσης φρεσκοκομμένος, νεαρός, ανώριμος, αφελής. Από τις ιδιότητες αυτές απομακρύνθηκαν οι Γροιλανδοί. Περισσότερο χρωματίστηκαν από το πράσινο των περιβαλλοντολόγων, που καθιερώθηκε από το 1971. Η έννοια του «επιτρέπεται» από το 1937 σηματοδοτείται με πράσινα φανάρια στους δρόμους, έχοντας από το 1883 προηγηθεί κόκκινα και πράσινα σιδηροδρομικά σήματα.
Διατηρεί όμως τα πάντα φρέσκα το ψύχος ή έχει δίκιο ο Μάρκελλος στον Άμλετ λέγοντας ότι κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας; Ασφαλώς θα υπήρχαν περισσότεροι Γροιλανδοί χωρίς την «υπόθεση Σπιράλ», την τοποθέτηση από Δανούς γιατρούς ενδομήτριου σπειράματος σε χιλιάδες γυναίκες Ινουίτ, χωρίς τη συγκατάθεσή τους, τις δεκαετίες του 1960 και του 1970.
Ούτως ή άλλως, οι Γροιλανδοί ήταν αρκετοί για να συλλάβουν τους ηγέτες όλου του κόσμου, όταν βρέθηκαν σε συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εχθρών, που θα εξέταζε πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ειρήνης της Ριβιέρας. Η πρόταση προέβλεπε νοσηλεία σε παραθαλάσσια ξενονοσοδοχεία στη Γάζα όσων κρυολογούσαν στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, όπως ξενόγλωσσα λέγεται η ακτογραμμή του Ποσειδώνος, ή στη γαλλική Βάρκιζα-Βουλιαγμένη, όπως η Κυανή Ακτή έχει μετονομαστεί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε σύρει μία γραμμή. Στο χιόνι όμως. Όταν έλιωσε, διαλύθηκαν οι διαδηλώσεις. Δεν άκουγες Η Γροιλανδία για τους Γροιλανδούς. Σφυγμομετρώντας αντιδράσεις όπως αυτές, οι εξωγήινοι καθυστερούσαν να δώσουν σαφή σημεία ζωής, παρά την παρουσία εξωπλανητικών όντων σε ριάλιτι και άλλες εκπομπές. Οι ταξιτζήδες ανέστειλαν κινητοποιήσεις εναντίον του Βασιλιά της Ταρίφας, όπως ο εραστής των δασμών είχε αυτοαποκληθεί. Απεργίες πείνας διέκοψαν τάρανδοι, φώκιες, φάλαινες και πολικές αρκούδες.
Τα γροιλανδικά (Kalaallisut) ανακηρύχθηκαν επίσημη γλώσσα της Γροιλανδίας μετά την απόκτηση αυτονομίας εντός του βασιλείου της Δανίας. Η δυτική γροιλανδική αποτελεί κυρίαρχη διάλεκτο, με ασθενέστερες την ανατολική γροιλανδική και την ινουκτούν. Ανήκουν στην εσκιμοαλεουτική οικογένεια γλωσσών, που ομιλούνται στην Αλάσκα, τον αρκτικό Καναδά και τη Σιβηρία. Ποια γλώσσα άραγε μιλούσαν στην απροσδιόριστη Θούλη, που επιπλέει σε αποσπάσματα του χαμένου Περί Ωκεανού και Γης βιβλίου του Μασσαλιώτη εξερευνητή Πυθέα; Το έσχατο αυτό νησί ενέπνευσε τον Γκαίτε, όπως και προδρόμους του εθνικοσοσιαλισμού.

Σημαίες από ύφασμα & εθνικό ύφος
Erfalasorput, δηλαδή η σημαία μας, ονομάζεται το λάβαρο της Γροιλανδίας, που υιοθετήθηκε το 1985. Αποτελείται από δύο οριζόντιες ζώνες, μία λευκή (για τους παγετώνες, που καλύπτουν ογδόντα τοις εκατό του εδάφους) από πάνω και μία κόκκινη (για τον ωκεανό) από κάτω. Ελαφρώς προς τα αριστερά παρεμβάλλονται δύο ημικύκλια με αντιστροφή χρωμάτων, κόκκινο (για τον ήλιο) από πάνω και λευκό (για τα παγόβουνα όπου βυθίζεται) από κάτω. Καθώς το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται στο έμβλημα του ομίλου κωπηλασίας της Δανίας HEI Rosport, χρειάστηκε η άδειά του πριν κατοχυρωθεί η σημαία. Δεν έχει διευκρινιστεί αν πρόκειται για σύμπτωση ή αντιγραφή. Πράσινο, λευκό και γαλάζιο ήταν τα χρώματα στην πρώτη πρόταση για γροιλανδική σημαία το 1973.
Aappalaartoq (Η ερυθρά) αποκαλείται επίσης η (μοναδική στην περιοχή χωρίς σταυρό) σημαία της Γροιλανδίας όπως και η σημαία της Δανίας (Dannebrog, δηλαδή Δανικό ύφασμα), με λευκό σκανδιναβικό σταυρό σε κόκκινο φόντο, που υιοθετήθηκε το 1625, ενώ το τετράγωνο σχήμα το 1748. Δανοί ήδη την ύψωναν το 1370 και σε ναυμαχίες με Σουηδούς το 1560, όπως φαίνεται σε υδατογραφία. Το Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες τη χαρακτηρίζει ως την αρχαιότερη εθνική σημαία σε συνεχή χρήση, αν και οι Σκωτσέζοι διαφωνούν. Ο χιαστί σταυρός της Σκωτίας όμως δεν ήταν εξαρχής λευκός σε μπλε φόντο, όπως φαίνεται από σημαίες στη συλλογή του Κρόμγουελ. Το 1955 εκδόθηκε πρώτη φορά το βιβλίο Γκίνες, για να επιλύει διαφωνίες μεθυσμένων σε μπαρ. Παρόμοιο σκοπό εξυπηρετούν όλα τα βιβλία.
Οι Γροιλανδοί αυτοκράτορες αποδείχθηκαν ικανοί διεκπεραιωτές. Τα έλκηθρά τους έφερναν την αλληλογραφία και εισέπρατταν φόρους. Τα αρχικά του κινήματος MAGA απέκτησαν νέα σημασία: Make America Greenland Again. Στο ζήτημα της κυκλοφορίας όμως δίστασαν. Ξεκινώντας από το Ωοειδές Γραφείο στο Άσπρο Σπίτι στην Ουάσιγκτον, μία τεράστια ουρά βραβευμένων έφτανε έως τη Νέα Υόρκη. Συγγραφείς, ερευνητές, ίνφλουενσερς και ανεπηρέαστοι, ειρηνόφιλοι και οπαδοί της τέως πριγκίπισσας Ειρήνης περίμεναν να παραδώσουν τα βραβεία τους. Νομπέλ Λογοτεχνίας και Χημείας, Όσκαρ, Χρυσές Σφαίρες και Τόνι, Μις Υφήλιος, Μίστερ Αφαλός και κάθε άλλο βραβείο λαμπύριζαν στον ήλιο. Ταξιθέτες στην ουρά είχαν αναλάβει πρώην πρέσβεις, που ευχήθηκαν η χώρα όπου διαπιστεύθηκαν να καταστεί επόμενο μέλος της αμερικανικής κοινοπολιτείας.
Μόνο στην Ελλάδα, που στις παρελάσεις των Ολυμπιακών προηγείται, έχει επιλυθεί το πρόβλημα της κυκλοφορίας. Υδροπλάνα, ακτοπλοϊκή και υποβρύχια συγκοινωνία εξασφαλίζουν πρόσβαση στις συνοικίες της Αθήνας. Συνέβαλε η υπερχείλιση Κηφισού και Ιλισσού, όπως προέβλεπε μελέτη για τις πλημμύρες το 2018. Οι μετακινήσεις έχουν διευκολυνθεί, γιατί κάτω από το νερό βρέθηκαν το πολιτιστικό κέντρο στη μνήμη του μεγάλου εφοπλιστή, ο σταθμός Μετρό στο λιμάνι του Πειραιά, η μισή Καλλιθέα, το Μοσχάτο, το Νέο Φάληρο, η παλιά Κοκκινιά, τα Καμίνια, τμήμα του Ταύρου και άλλες περιοχές.

Παραμύθι των Εσκιμώων (όταν η λέξη αυτή ακόμη επιτρεπόταν)
Πιστεύουμε όσα λένε, γιατί οι γριές δεν ξοδεύουν τα λόγια τους. Χώμα, υψώματα και πέτρες, όλα από τον ουρανό έπεσαν, όταν επρόκειτο να σχηματιστεί η γη. Πριν έρθουν οι άνθρωποι. Από τη γη ξεφύτρωσαν μωρά. Ανάμεσα σε μικρούς θάμνους ξαπλωμένα κλωτσούσαν, γιατί ούτε να έρπουν δεν ήξεραν. Αναφέρεται και κάτι μεταξύ ενός άντρα και μιας γυναίκας, χωρίς να γίνεται σαφές. Πού βρέθηκαν; Πώς μεγάλωσαν; Αλλά η γυναίκα έραβε ρουχαλάκια για τα παιδιά και ντυμένα τα έφερε σπίτι και δημιουργήθηκε πλήθος ανθρώπων. Τίποτε δεν ήξεραν για τον θάνατο τότε. Έφταναν σε βαθιά γεράματα, έχαναν την όρασή τους και να ξαπλώσουν δεν μπορούσαν. Αλλά ούτε τον ήλιο γνώριζαν, γιατί ζούσαν στο σκοτάδι. Μέρα δεν ξημέρωνε. Φως υπήρχε μόνο μέσα στα σπίτια. Στις λάμπες έκαιγαν νερό, που καιγόταν εκείνα τα χρόνια. Οι άνθρωποι που δεν ήξεραν να πεθάνουν έγιναν πολλοί. Ακολούθησε κατακλυσμός. Πνίγηκε κόσμος. Στις κορυφές των υψωμάτων ακόμη βρίσκεις θαλασσινά όστρακα. Καλύτερα χωρίς ημέρα, αν δεν υπάρχει θάνατος, είπε η μία γριά. Όχι, ας έχουμε φως και θάνατο, είπε η άλλη. Και η επιθυμία της έγινε πραγματικότητα. Ήρθε το φως. Ήρθε ο θάνατος. Το σώμα του κάλυψαν με πέτρες, όταν πέθανε ο πρώτος άνθρωπος. Αλλά το σώμα επέστρεψε, γιατί δεν ήξερε πώς να πεθάνει. Έβγαλε το κεφάλι του και προσπάθησε να σηκωθεί. Μια γριά όμως το έσπρωξε πίσω λέγοντας: Έχουμε πολλά να κουβαλήσουμε και τα έλκηθρά μας είναι μικρά. Ο νεκρός υποχρεώθηκε να γυρίσει στον σωρό από πέτρες. Με φως οι άνθρωποι μπορούσαν να μετακινηθούν και να πάνε για κυνήγι. Με τον θάνατο ήρθαν ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα. Όταν πεθαίνουν, οι άνθρωποι στον ουρανό ανεβαίνοντας λάμπουν.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ
Προπατορικά αμαρτήματα & Αμερική / Προσωπικός συγγραφέας 

―Η γυναίκα, τα παιδιά σου, τι κάνουν;

― Καλά είναι. Με αρμέγουν.

Στις 7 Ιανουαρίου 2026, στη Μινεάπολη των ΗΠΑ, κουκουλοφόροι της αστυνομικής υπηρεσίας ICE, με υπευθυνότητα μεταναστευτικών/τελωνειακών υποθέσεων, πυροβόλησαν και σκότωσαν την 37χρονη Ρενέ Νικόλ Γκουντ, Αμερικανίδα υπήκοο,  μητέρα τριών παιδιών και ποιήτρια (ένα από τα ποιήματα της είχε βραβευθεί από την Ακαδημία Αμερικανών Ποιητών, το 2020, και είχε αναρτηθεί στον ιστότοπο της Ακαδημίας υπό το όνομα Ρενέ Νικόλ Μάκλιν).

 
Η ασχήμια τής Αμερικής

Η ασχήμια τής Αμερικής βγήκε στους δρόμους
και οπλοφορεί. Είναι επικίνδυνη
είναι αδίστακτη, πυροβολεί
Βγήκε έξω μασκοφορεμένη και εκτελεί, την αντίσταση,
τη νεαρή ποιήτρια από τη Κάνσας Σίτι,
«Κάτω από αποκόμματα φεγγαριού»,τρεις το πρωί,
είχε γράψει κάμποσα χρόνια πριν:
«φέρτε μου πίσω τις πολυθρόνες μου που λικνίζονται,
ηλιοβασιλέματα σολιψισμού
& από ζούγκλες παράλιες ήχους που είναι τρίστιχα τζιτζικιών και πεντάμετροι
από τα τριχωτά πόδια των κατσαρίδων»
Το ποίημα της είχε τίτλο «Μαθαίνοντας ανατομή σε έμβρυα γουρουνιών».
Πού χάθηκαν, μες στη ζωή, οι πολυθρόνες που λίκνιζαν τις σκέψεις της;
Να ήταν μήπως γουρούνια η τελευταία εικόνα που αποτύπωσε ο νους της;
Η ασχήμια τής Αμερικής είναι η κάννη που βάζει στόχο τη φαντασία του ποιητή
Στον παγωμένο δρόμο της πόλης, με παγωμένη την ψυχή και τα φτερά πεσμένα
«ταῖσι <δὲ> ψαῦκρος μὲν ἔγεντο θῦμος, πὰρ δ᾽ ἴεισι τὰ πτέρα...»…Ως πότε, άραγε, ως πότε;

______________
Όλοι οι στίχοι σε εισαγωγικά (εκτός από τον τελευταίο στίχο) στο πρώτο ποίημα είναι από ποίημα της Ρενέ Γκουντ (σε δική μου μετάφραση). Τα εισαγωγικά του τελευταίου στίχου περιλαμβάνουν ένα απόσπασμα από τη Σαπφώ: «πάγωσε η καρδιά τους, έπεσαν τα φτερά τους».

Ύμνος οφείλεται στα κινητά που φωτογραφίζουν
περιστατικά αυθαιρεσίας δυνάμεων καταστολής
οι οποίες αντιδρούν κλείνοντας τα τηλέφωνα
σε κελιά όπου τα βασανίζουν πριν τα σπάσουν

από μακριά μια φωνή τηλεφωνεί
κινητό και ευκίνητο να γίνεις, λέει
με φως της γραφής φωτογραφίζοντας
όσα προσπαθούν να αποκρύψουν

Ήταν η δεύτερη φορά που με καλούσε εκτάκτως στο σπίτι του. Η πρώτη ήταν όταν είχε πεθάνει ο Αλέκος Πατσιφάς και μου τηλεφώνησε κι εμένα ν’ ανεβώ, για να προλάβουμε, είπε, να σώσουμε τη «Λύρα» από τα νύχια των γνωστών παμφάγων άγριων παιδιών.
Ήθελε τώρα να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε μια δουλειά, που ήταν να μπει στο στούντιο την επομένη, με υπερβολικούς φεμινιστικούς στίχους, σχεδόν φανατικούς.
Παλεύαμε κι οι δύο ώρες. Οι στίχοι μάς κρατούσαν δεμένους σε περιοχές δύσκολες, έξω τελείως από την εποπτεία μας. Κατά τα χαράματα, ο Διονύσης έκανε τον σταυρό του και αναφώνησε: —Απίστευτο, ε; Δυο μαντράχαλοι τη δεκαετία του ’80 στο Ψυχικό μες στη νύχτα γράφουμε φεμινιστικούς στίχους!
Νομίζω πως ήταν την ίδια βραδιά που αναφέρθηκε στα παιδιά του που κοιμόντουσαν μικρά στα δωμάτιά τους δίπλα: —Αυτά τώρα νομίζουν πως τα φυλάμε εμείς. Εμάς όμως ποιος μας φυλάει; Του απάντησα: —Εκείνα τα ίδια, βέβαια.

(Το επιβεβαίωσα αυτό χρόνια αργότερα στο ναυάγιο του «Σάμινα», που όλη τη νύχτα δυο παλικάρια πάλευαν με τα κύματα να σώσουν ένα βρέφος. Κι όταν τους ρώτησαν ποιος τους έδωσε τόσο κουράγιο, αυτοί δείξανε το παιδί κι είπανε: —Το μωρό).

Αυτές τις μέρες που τα «τραγουδάκια του τα κατάμονα» έχουν μείνει πράγματι κατάμονα, τα φυλάμε πια εμείς.

(Από το ανέκδοτο βιβλίο Νουάρ στιγμές )