«Έχω εκφράσεις διπλές»: Όλγα Παπακώστα, Θοδωρής Χιώτης

————
Συ­νο­μι­λη­τής: Βα­σί­λης Λα­μπρό­που­λος
————



¤¦
Με τί­τλο μια φρά­ση της Ζω­ής Κα­ρέλ­λη («Πορ­τραί­το», 1952) η πα­ρού­σα σει­ρά σύ­ντο­μων δο­κι­μια­κών κει­μέ­νων επι­χει­ρεί να στρέ­ψει την προ­σο­χή στο πολ­λα­πλό ερευ­νη­τι­κό βλέμ­μα σύγ­χρο­νων ποι­η­τριών και ποι­η­τών από την Ελ­λά­δα που κα­τα­πιά­νο­νται επί μα­κρόν όχι μό­νο με το λο­γο­τε­χνι­κό τους έρ­γο αλ­λά ταυ­τό­χρο­να με επι­στή­μες και άλ­λες τέ­χνες. Συ­γκε­κρι­μέ­να, πολ­λά από τα βι­βλία ποί­η­σης που κυ­κλο­φό­ρη­σαν ήδη από τις αρ­χές του 21ου αιώ­να εί­ναι γραμ­μέ­να από συγ­γρα­φείς που έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει συ­στη­μα­τι­κές σπου­δές με­γά­λης ποι­κι­λί­ας, σε όλο το φά­σμα των επι­στη­μών και των τε­χνών. Στα κεί­με­να που ακο­λου­θούν (στο πα­ρόν και σε επό­με­να τεύ­χη), εί­κο­σι ποι­ή­τριες και ποι­η­τές μι­λούν για την σχέ­ση της επι­στη­μο­νι­κής τους πο­ρεί­ας με το λο­γο­τε­χνι­κό τους έρ­γο και την δια­μόρ­φω­ση της ποι­η­τι­κής τους πο­ρεί­ας.


«Έχω εκφράσεις διπλές»: Όλγα Παπακώστα, Θοδωρής Χιώτης
Μέσα-Έξω

______________

Υπο­τί­θε­ται ότι οι σπου­δές φι­λο­λο­γί­ας εί­ναι απο­λύ­τως συ­να­φείς με τη λο­γο­τε­χνία και τους λο­γο­τέ­χνες, όσο για το επάγ­γελ­μα του φι­λο­λό­γου σχε­δόν κα­νείς, πι­στεύω, δεν θα το θε­ω­ρού­σε εκ των πραγ­μά­των ασύμ­βα­το με την ιδιό­τη­τα του συγ­γρα­φέα. Στην πε­ρί­πτω­σή μου, ωστό­σο, οι δύο ιδιό­τη­τες πή­ραν πο­λύ νω­ρίς δια­ζύ­γιο. Ήδη από τα φοι­τη­τι­κά μου χρό­νια εί­χα επι­λέ­ξει να ακο­λου­θή­σω το κλα­σι­κό τμή­μα και όχι το νε­ο­ελ­λη­νι­κό, για­τί δεν ήθε­λα να γί­νω δι­υ­λί­στρια ποι­η­μά­των. Οι αρ­χαί­οι ποι­η­τές δεν πιά­νο­νταν, με με­γά­λη χα­ρά θα τους με­λε­τού­σα και θα τους ανέ­λυα, αλ­λά οι νε­ό­τε­ροι, δεν ξέ­ρω πώς, μου φαί­νο­νταν κα­τάλ­λη­λοι κυ­ρί­ως για ανά­γνω­ση, τους ένιω­θα πο­λύ κο­ντά μου, σαν συγ­γε­νείς, θα ήθε­λα αν γι­νό­ταν να τους δεί­ξω τα τε­τρά­δια που έκρυ­βα στα συρ­τά­ρια μου, αλ­λά να γρά­φω εγώ γι’ αυ­τούς και για τα έρ­γα τους, αυ­τό όχι, πο­τέ των πο­τών. «Το ήξε­ρα, δε­σποι­νίς, ότι εί­στε διε­στραμ­μέ­νη», μου εί­χε πει ο αεί­μνη­στος Δ.Ν. Μα­ρω­νί­της σε ένα μά­θη­μά του για τη γε­νιά του ’70. Εί­χε δί­κιο ο άν­θρω­πος. Δεν μπο­ρού­σα να εί­μαι ταυ­τό­χρο­να και μι­κρό­βιο και μι­κρο­βιο­λό­γος. Με κού­ρα­ζε το μέ­σα-έξω. Στις σχο­λι­κές τά­ξεις, την ώρα των νέ­ων ελ­λη­νι­κών, προ­σπα­θώ πά­ντα να απο­φύ­γω όλα τα κλι­σέ των βοη­θη­μά­των και των βι­βλί­ων του κα­θη­γη­τή. Κά­νω συ­χνά σα­μπο­τάζ στη θε­ω­ρία και τάσ­σο­μαι υπέρ της ανα­γνω­στι­κής από­λαυ­σης, ακό­μη και αν έτσι χρεια­στεί να αφή­σω με­ρι­κά αι­νίγ­μα­τα άλυ­τα. Παίρ­νω το ποί­η­μα του βι­βλί­ου υπό την προ­στα­σία μου και σέ­βο­μαι τα μυ­στι­κά του. Ό,τι εί­ναι ου­σιώ­δες, τα παι­διά το κα­τα­λα­βαί­νουν ού­τως ή άλ­λως. Η δι­δα­κτέα ύλη ανα­λαμ­βά­νει τα υπό­λοι­πα. Οι μα­θη­τές μου δεν ξέ­ρουν ότι γρά­φω, οι πε­ρισ­σό­τε­ροι νο­μί­ζουν ότι όλοι οι ποι­η­τές της προ­κο­πής εί­ναι πε­θα­μέ­νοι ή, έστω, πο­λύ γέ­ροι. Γε­λού­σα από μέ­σα μου ενώ τους δί­δα­σκα πρό­περ­σι το έξο­χο «Σκα­ρί» της φί­λης Λέ­νας Καλ­λέρ­γη από το εγ­χει­ρί­διο της τρί­της λυ­κεί­ου και στο τέ­λος τους έδει­ξα και την ίδια τη Λέ­να στο Youtube για να τους αφή­σω με το στό­μα ανοι­κτό. Οι κλα­σι­κές μου σπου­δές με ωφέ­λη­σαν πο­λύ ως ποι­ή­τρια. Μου έμα­θαν να εί­μαι αυ­στη­ρή με τον εαυ­τό μου, με απέ­τρε­ψαν από πρώ­ι­μες δη­μο­σιεύ­σεις για τις οποί­ες θα εί­χα αρ­γό­τε­ρα με­τα­νιώ­σει, μου απα­γό­ρευ­σαν εγκαί­ρως να κα­βα­λή­σω το κα­λά­μι και να πά­ρω τον εαυ­τό μου στα σο­βα­ρά. Ως γνή­σια Δί­δυ­μος έχω πλέ­ον εξοι­κειω­θεί με τις δι­πλές μου εκ­φρά­σεις, δεν ξέ­ρω ακό­μη ποια από τις δύο θα κα­τα­πιεί την άλ­λη,το μέλ­λον θα δεί­ξει. Δυοίν κα­κοίν προ­κει­μέ­νοιν το μη χεί­ρον βέλ­τι­στον.

Όλ­γα Πα­πα­κώ­στα

«Έχω εκφράσεις διπλές»: Όλγα Παπακώστα, Θοδωρής Χιώτης
Μεθοδολογία

______________

Στην πρώ­τη εκ­δο­χή του κει­μέ­νου επι­χεί­ρη­σα να απο­τυ­πώ­σω τη δια­δι­κα­σία (εγ)γρα­φής του κει­μέ­νου σε υπο­λο­γι­στι­κό πε­ρι­βάλ­λον: στο γρά­φη­μα που προ­έ­κυ­ψε και το οποίο υπάρ­χει στο φό­ντο απο­τυ­πώ­νο­νται οι κι­νή­σεις του κέρ­σο­ρα, οι υπο­λο­γι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες του προ­γράμ­μα­τος επε­ξερ­γα­σί­ας κει­μέ­νου, τα "χτυ­πή­μα­τα" των κου­μπιών του πλη­κτρο­λό­γιου, δια­γρα­φές, κοκ, κα­τά τη διάρ­κεια της γρα­φής του κει­μέ­νου. Με αυ­τόν τον τρό­πο, η χρο­νι­κό­τη­τα συγ­γρα­φής οπτι­κο­ποιεί­ται και εν­σω­μα­τώ­νε­ται στο κεί­με­νο. Στη συ­νέ­χεια, το γρά­φη­μα και το κεί­με­νο πέ­ρα­σαν από επε­ξερ­γα­σία με σκο­πό την ει­σα­γω­γή "θο­ρύ­βου" στο κεί­με­νο και την απο­τύ­πω­ση αυ­τής της δια­δί­κα­σί­ας.

«Έχω εκφράσεις διπλές»: Όλγα Παπακώστα, Θοδωρής Χιώτης
ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
 

αυτόν το μήνα οι εκδότες προτείνουν: